In veel organisaties is het Medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) inmiddels een vast onderdeel van het jaar. Het is een moment waarop gemeten wordt hoe medewerkers hun werk en de bijkomende aspecten ervaren. Als de resultaten op de juiste manier benut worden, kun je als organisatie daar veel mee bereiken. Iemand die betrokken is met de werkvloer merkt iets anders: een MTO vertelt nooit het verhaal. Maar hoe begrijp je het verhaal achter de resultaten?
Een MTO geeft een stem aan onderwerpen die niet worden uitgesproken. Door de anonimiteit te waarborgen durven mensen zich vaak kritischer op te stellen. Het helpt om patronen te herkennen en om thema’s te benoemen die aandacht verdienen, om daar vervolgens gebruik van te maken in verschillende doelstellingen. Het geeft de kans om gericht werkomstandigheden te verbeteren en kan uiteindelijk bijdragen aan een gezond werkgeversmerk en het succes van je organisatie. Maar alles valt en staat met de juiste aanpak.
Een MTO is geen diagnose en geen oordeel over de onderwerpen die je erin laat terugkomen. Het is een signaal dat vraagt om duiding, een richtingaanwijzer die pas betekenis krijgt wanneer het verhaal achter de data verteld wordt. Een MTO is waardevol, maar alleen als je de uitkomsten interpreteert binnen de context van de organisatie. Zie het als een bril die de situatie scherper laat zien als ernaar gekeken wordt.
Achter al die onderwerpen die gemeten worden met een cijfer in een MTO hangt een verhaal. En naar dat verhaal moet je op zoek, want dat is iets wat de data niet verteld. De cijfers beantwoorden de vragen die in het onderzoek gesteld worden, maar niet op de vragen die je daar niet in meeneemt. Daarom is het aan de voorkant belangrijk om de juiste vragen samen te stellen en aan de achterkant om de juiste gesprekken te voeren.
Data is het is een vertrekpunt om de vertaalslag te maken. Zonder die vertaalslag kan de verkeerde conclusie getrokken worden. Daaruit volgen verkeerde actiepunten die de problemen die er zijn niet echt aanpakken. Maar waar moet je dan op letten?
Laural Terol – HR-Consultant“Gebruik data niet als bevestiging van vermoedens. Kijk verder dan wat de cijfers op het eerste gezicht lijken te vertellen en ga bewust op zoek naar het verhaal dat erachter schuilgaat.”
Kijk verder dan het totaalcijfer, want een gemiddelde vertelt zelden het volledige verhaal. Wanneer je alleen naar het groepsresultaat kijkt, verdwijnen de uitersten moeiteloos in het geheel. Een 7 kan voortkomen uit een groep die allemaal een zeven geeft, maar net zo goed uit een combinatie van medewerkers die een 10 geven en collega’s die blijven steken op een 4. Het cijfer is hetzelfde, maar de werkelijkheid erachter totaal anders.
Juist daarom is segmenteren essentieel: het laat zien wie wat zegt en in welke context medewerkers hun antwoorden geven. Verschillende groepen ervaren de organisatie namelijk op een andere manier. Zo scoren leidinggevenden onderwerpen vaak positiever dan medewerkers zonder leidinggevende rol, niet omdat hun perspectief beter is, maar omdat hun dagelijkse realiteit anders is. Door die verschillen zichtbaar te maken, begrijp je veel beter hoe de organisatie daadwerkelijk wordt beleefd.
Daarnaast is het belangrijk om te begrijpen waarom mensen antwoorden zoals ze doen. Twee organisaties kunnen bijvoorbeeld allebei een 7,8 scoren op de stelling ‘Ik durf mijn mening te geven’, maar achter dat identieke cijfer kunnen compleet verschillende culturen schuilgaan. In de ene organisatie is openheid vanzelfsprekend en worden lastige onderwerpen zonder aarzeling besproken, terwijl medewerkers in de andere organisatie hebben geleerd dat kritiek weinig oplevert of zelfs negatieve gevolgen kan hebben. Daar ontstaan sociaal wenselijke antwoorden, voorzichtige formuleringen of het vermijden van gevoelige thema’s. De score lijkt hetzelfde, maar de cultuur erachter is dat absoluut niet en zonder die context trek je al snel de verkeerde conclusie.
Door data te vertalen naar het verhaal van je organisatie, verschuift het gesprek van constateren naar begrijpen. Je gaat niet alleen af op wat mensen invullen, maar op wat ze laten zien. Dat maakt het mogelijk om gericht te handelen en iets te bereiken wat met alleen data of alleen context niet kan:
Wil je scherper krijgen wat er speelt op de werkvloer en wat teams echt nodig hebben? We denken graag mee. Van gericht samenstellen van een passend MTO tot het ondersteunen van de vertaling in de uitkomsten van het MTO; wij helpen je de antwoorden te vinden op de vragen die je wél stelt. Ben je op zoek naar professionals die de taal van je organisatie gericht kunnen begrijpen? Samen brengen we in kaart waar beweging nodig is en hoe je daar gericht op kunt sturen.
Manager HR & Consultancy
