Duurzame inzetbaarheid is binnen organisaties niet meer weg te denken. Waar de focus vroeger vooral lag op ziekteverzuim en arbeidsomstandigheden, is die blik inmiddels een stuk breder geworden. Thema’s als wendbaarheid, ontwikkeling en loopbaanperspectief hebben een vaste plek gekregen. Het gaat niet langer alleen om gezond blijven werken, maar ook om kunnen meebewegen met veranderingen én gemotiveerd blijven in je werk.
Dat vraagt om aandacht. Maar hoe weet je als organisatie eigenlijk hoe het echt met je medewerkers gaat? Hoe vitaal zij zich voelen, waar hun behoeften liggen en hoe zij de samenwerking binnen de organisatie ervaren?
En in hoeverre kan een Medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) hierbij helpen?
Een Medewerkerstevredenheidsonderzoek, oftewel MTO, is een instrument om de tevredenheid en betrokkenheid van medewerkers te meten. Door medewerkers op een (anonieme) manier een stem te geven, worden hun behoeften zichtbaar en komen knelpunten binnen de organisatie aan het licht.
Duurzame inzetbaarheid richt zich erop om mensen tot aan hun pensioen gezond, gelukkig en bekwaam aan het werk te houden. De focus ligt daarbij vooral op goede arbeidsomstandigheden, vitaliteit en een leven lang ontwikkelen.
Door duurzame inzetbaarheid actief te monitoren en te ondersteunen, krijgen organisaties beter inzicht in wat medewerkers nodig hebben om gezond, gemotiveerd en vaardig te blijven, nu en in de toekomst.
De afgelopen jaren is duurzame inzetbaarheid steeds belangrijker geworden binnen organisaties. Werknemers en werkgevers worden geconfronteerd met uiteenlopende uitdagingen, afhankelijk van het type werk en de functie. Fysiek zwaar werk vraagt bijvoorbeeld om voldoende aandacht voor lichamelijk welzijn, terwijl mentaal belastende functies juist goede ondersteuning vereisen om gezond en veerkrachtig te blijven.
Daarnaast verschillen de behoeften per generatie. Wat voor de ene generatie belangrijk is, zoals zekerheid of stabiliteit, kan voor een andere generatie minder zwaar wegen dan flexibiliteit, ontwikkelmogelijkheden of zingeving. Hierdoor verschuiven de accenten binnen duurzame inzetbaarheid continu en is het belangrijk dat organisaties hier bewust op inspelen.
Ook technologische ontwikkelingen en digitalisering spelen een grote rol. Veel medewerkers zullen zich voortdurend nieuwe vaardigheden eigen moeten maken. Leren en persoonlijke ontwikkeling zijn daardoor onmisbaar geworden binnen duurzame inzetbaarheid.
De krapte op de arbeidsmarkt versterkt deze uitdaging. Vacatures blijven langer openstaan, waardoor de werkdruk voor bestaande medewerkers toeneemt. Op de lange termijn kan dit leiden tot stress en verminderde inzetbaarheid.
Daar komt bij dat de pensioenleeftijd stijgt. Waar de AOW-leeftijd in 2010 nog 65 jaar was, ligt deze inmiddels op 67 jaar en zal deze de komende jaren verder oplopen. Voor jongere generaties betekent dit dat zij mogelijk pas na hun zeventigste met pensioen gaan. Organisaties staan daarmee voor de opgave om medewerkers gedurende hun hele loopbaan, zowel fysiek als mentaal, inzetbaar te houden.
Door inzicht te krijgen in hoe medewerkers hun inzetbaarheid ervaren, kan een organisatie gericht maatregelen nemen om hen gezond, gemotiveerd en productief te houden. Een MTO kan hierbij een waardevol instrument zijn, al kent het ook beperkingen, zeker wanneer het onderzoek niet regelmatig wordt uitgevoerd.
Met een MTO kunnen medewerkers aangeven hoe zij verschillende aspecten van hun werk ervaren, zoals:
Op deze manier ontstaat een beeld van hoe medewerkers hun werk en inzetbaarheid ervaren, wat waardevolle input biedt voor beleid en acties rondom duurzame inzetbaarheid.
Het is wel belangrijk om te beseffen dat een MTO vooral percepties meet en niet altijd objectieve feiten. Zo kan een medewerker aangeven hoe hij of zij de eigen fysieke gezondheid ervaart, maar dit hoeft niet overeen te komen met medische gegevens. Hetzelfde geldt voor productiviteit of prestaties: de antwoorden zijn subjectief en worden beïnvloed door persoonlijke omstandigheden.
Daarnaast is het lastig vast te stellen in hoeverre externe factoren, zoals de thuissituatie, van invloed zijn op inzetbaarheid en veerkracht. Bovendien is een MTO altijd een momentopname. Het laat zien hoe medewerkers zich op dat specifieke moment voelen, maar zegt niet automatisch iets over ontwikkelingen op de lange termijn. Werkdruk, motivatie, gezondheid en tevredenheid kunnen immers fluctueren.
Om een beter en vollediger beeld te krijgen, is het daarom belangrijk om MTO’s regelmatig uit te voeren. Zo worden trends, patronen en rode draden zichtbaar in bijvoorbeeld werkbeleving, stress of loopbaantevredenheid. Ook wordt duidelijk of de acties die een organisatie onderneemt daadwerkelijk effect hebben. Regelmatig meten laat bovendien zien dat duurzame inzetbaarheid geen eenmalige check is, maar een doorlopend thema waarin structureel wordt geïnvesteerd.
Cruciaal hierbij is dat er actief opvolging wordt gegeven aan de uitkomsten. Wanneer er niets wordt gedaan met de resultaten, kan dit juist leiden tot minder betrokkenheid en afnemend vertrouwen in toekomstige onderzoeken. Door de uitkomsten te vertalen naar concrete acties en hier duidelijk over te communiceren, kan een organisatie duurzame inzetbaarheid daadwerkelijk versterken.
Om een MTO effectief in te zetten, is een zorgvuldige uitvoering essentieel. Dit begint bij een goede voorbereiding: denk vooraf goed na over de opzet en de vragenlijst. Door de juiste vragen helder te formuleren, meet je wat je wilt weten en geef je medewerkers de ruimte om hun ervaringen zo nauwkeurig mogelijk te delen.
Anonimiteit speelt hierbij een cruciale rol. Medewerkers moeten eerlijk kunnen antwoorden, zonder het gevoel te hebben dat hun reacties herleidbaar zijn. Tegelijkertijd kan het waardevol zijn om bepaalde achtergrondinformatie te verzamelen, zoals afdeling of leeftijdscategorie, zodat resultaten geclusterd en geanalyseerd kunnen worden. Het is daarbij belangrijk om zorgvuldig om te gaan met deze clustering, zodat de anonimiteit altijd gewaarborgd blijft.
Wil je meer grip krijgen op de duurzame inzetbaarheid van je medewerkers? Of ben je benieuwd hoe een MTO je kan helpen om inzicht te krijgen in vitaliteit, werkdruk en ontwikkelbehoeften binnen jouw organisatie? Een MTO is geen doel op zich, maar een startpunt voor gerichte actie. Wij denken graag met je mee: van het opzetten van een zorgvuldig en betrouwbaar onderzoek tot het vertalen van de uitkomsten naar concrete vervolgstappen. We gaan graag met je in gesprek over een aanpak die past bij jouw organisatie en ambities. Neem gerust contact met ons op.
HR Manager
